Bilgisayarda Disk Alanını Kullanan Büyük Dosyaları Bulma

Bir sabah dizüstü bilgisayarımı açtığımda 512 GB'lık SSD'de sadece 3 GB boş alan kaldığını gördüm. Windows güncelleme yapamıyor, Photoshop geçici dosya oluşturamıyordu. Klasörlere tek tek bakıp "acaba burada mı" diye aramak bir saatimi aldı ve hiçbir şey bulamadım. Sonra doğru araçla beş dakikada 90 GB'lık suçluyu yakaladım: yıllardır sildiğimi sandığım bir sanal makine imajı ve Discord'un önbelleği.

Disk alanı analiz araçları tam olarak bunun için var. Dosya sistemini tarayıp hangi klasörün ne kadar yer kapladığını boyut sırasına göre önüne koyuyorlar. Aşağıda kendi kullandığım sırayı, araç önerilerini ve tökezlediğim yerleri anlatıyorum.

1. Önce durumu ölçün

Panik yapıp rastgele dosya silmeye başlamadan önce nereden ne kadar kazanabileceğinizi bilin. Windows'ta Ayarlar > Sistem > Depolama sayfası kaba bir dağılım verir: uygulamalar, geçici dosyalar, belgeler, diğer. Bu ekran yeterli değil ama başlangıç noktası olarak iyi; "Diğer" kategorisi kocamansa bir tarayıcı araca ihtiyacınız olduğunu anlarsınız.

2. Bir tarama aracı seçin

Yıllar içinde birkaçını denedim, hâlâ kullandıklarım şunlar:

Ben günlük işte WizTree'yi tercih ediyorum. 1 TB'lık bir diski 5-10 saniyede tarıyor çünkü her dosyayı ayrı ayrı sormak yerine dosya sisteminin kendi indeksini okuyor. WinDirStat aynı diski dakikalarca tarar ama kutu haritası görselleştirmesi bazen daha öğretici oluyor.

3. Yönetici olarak çalıştırın ve tam diski tarayın

İlk denememde C: sürücüsünde 40 GB'lık bir fark vardı: araç 200 GB gösteriyordu, Windows 240 GB dolu diyordu. Sebep basitti, programı normal kullanıcı yetkisiyle açmıştım ve erişemediği sistem klasörlerini atlıyordu. Yönetici olarak çalıştır deyip tekrar taradığımda ProgramData ve WindowsApps klasörleri de listeye girdi. Bu adımı atlamayın.

4. Boyuta göre sıralayıp yukarıdan aşağı inin

Tarama bitince klasörleri boyuta göre sıralayın ve en büyüğünü açın. Sonra onun içindeki en büyüğü. Bu "kök takibi" yöntemiyle üç dört tıklamada gerçek sorunu bulursunuz. Benim disklerimde suçlular genelde şu noktalardan çıkıyor:

• Users\<ad>\AppData\Local — tarayıcı önbellekleri, Discord, Spotify, Teams, Electron uygulamalarının biriktirdiği geçici veri
• Windows\Installer ve WinSxS — güncelleme kalıntıları; buradan elle silmek yerine Disk Temizleme veya DISM kullanılmalı
• hiberfil.sys ve pagefile.sys — RAM boyutuna yakın büyüklükte olabilirler, silinemezler ama yapılandırılabilirler
• Steam / Epic kütüphanelerindeki artık oynanmayan oyunlar
• OneDrive veya Dropbox'ın yerel kopyaları, "bu cihazda tut" işaretli klasörler
• Video düzenleme yaptıysanız proje önbellekleri ve render çıktıları
• Eski sistem geri yükleme noktaları ve gölge kopyalar

5. Sadece dosya değil, dosya türü de arayın

Çoğu araçta uzantıya göre gruplama var. WizTree'nin "Dosya Türü" sekmesi bir keresinde 12 GB'lık .log dosyası olduğunu gösterdi; bir sürücü kurulum programı yıllardır hata kaydı yazıyordu. Klasör ağacında bunu asla göremezdim çünkü yüzlerce küçük dosyaya dağılmıştı. Toplamda büyük olan küçük dosyaları yakalamanın tek yolu türe göre bakmak.

6. Silmeden önce doğrulayın, sonra temizleyin

Ne olduğunu anlamadığınız bir dosyayı silmeyin. Adını aratın, hangi programa ait olduğunu öğrenin. Güvenli yol sırası şu: uygulamanın kendi ayarlarından önbellek temizleme > Windows Disk Temizleme (Sistem dosyalarını temizle seçeneğiyle) > ilgili programı kaldırma > en son elle silme. Şüpheliyseniz dosyayı harici diske taşıyıp bir hafta bekleyin, hiçbir şey bozulmazsa gerçekten silin.

7. Taramayı alışkanlığa dönüştürün

Ayda bir kez, kahve içerken bir tarama yapıyorum. Beş dakika sürüyor ve dolan diski acil vaka haline gelmeden yakalıyorum. Disk temizliğini düzenli yapmak SSD'nin performansına da yardım eder; boş alan azaldıkça yazma hızları düşer, bu yüzden depolamanın en az %10-15'ini boş tutmaya çalışıyorum.

Sık yapılan hatalar

• Yönetici yetkisi olmadan taramak. Eksik sonuç alır, "kayıp alan" diye bir gizemle uğraşırsınız.
• Geri Dönüşüm Kutusu'nu boşaltmamak. Sildiğiniz 30 GB hâlâ diskte duruyor olabilir.
• WinSxS klasörünü elle silmek. Sistem bileşenlerinin bağlantı noktaları burada; elle müdahale güncellemeleri bozar. Doğru araç DISM /Cleanup-Image.
• Program klasörlerinin içinden dosya çekip almak. Uygulama bir daha açılmaz. Kaldırma işlemini denetim masasından yapın.