Windows'ta Kullanmadığınız Uygulamaları Arka Planda Çalışmasını Engelleme

Eski bir dizüstü bilgisayarı ikinci hayatına döndürmeye çalışırken fark ettim: RAM doluluğu masaüstünde hiçbir şey açık değilken bile %60'ın üzerindeydi. Görev Yöneticisi'ni açtığımda listede hiç çalıştırmadığım Xbox, Haberler, Hava Durumu, Groove gibi onlarca isim vardı. İşte o gün background apps kapatma ayarlarını ciddiye almaya başladım. Aşağıda kendi makinelerimde uyguladığım, tarayıcı veya oyun performansında gerçekten fark yaratan yöntemleri sırayla anlatıyorum.

Arka plan uygulaması tam olarak nedir?

Windows'ta iki farklı "arka plan" kavramı var ve bunları karıştırmak en yaygın hata. Birincisi başlangıçta açılan masaüstü programları (Steam, OneDrive, yazıcı yardımcıları). İkincisi ise Microsoft Store üzerinden gelen UWP uygulamalarının arka planda bildirim alma, veri senkronize etme ve canlı kutucuk güncelleme izni. Bu yazıda ağırlıklı olarak ikincisinden söz ediyorum; ilk gruba dair ayrıntılar başlangıç programlarını kontrol etme rehberinde daha detaylı işleniyor. İkisini birlikte temizlediğinizde açılış süresinde ve bellek kullanımında hissedilir bir rahatlama oluyor.

Adım adım kapatma

1. Önce mevcut durumu ölçün. Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açın, "Ayrıntılar" görünümüne geçip Bellek sütununa göre sıralayın. Kaç MB'ta olduğunuzu bir yere not edin; sonunda karşılaştırmak motive edici oluyor.
2. Windows 11 kullanıyorsanız uygulama bazında ilerleyin. Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar yolunu açın. İlgili uygulamanın sağındaki üç noktaya basıp Gelişmiş seçenekler'e girin. "Arka plan uygulamaları izinleri" başlığındaki açılır menüyü Asla yapın. Microsoft, Windows 11'de topluca kapatma düğmesini kaldırdı; bu yüzden liste üzerinden tek tek geçmek gerekiyor. Kulağa sıkıcı geliyor ama 10-15 uygulamadan sonra iş bitiyor.
3. Windows 10'da tek anahtarla halledin. Ayarlar > Gizlilik > Arka plan uygulamaları bölümünde en üstteki genel anahtarı kapatabilir ya da alttaki listeden seçim yapabilirsiniz. Ben genel anahtarı kapatıp yalnızca ihtiyacım olan iki uygulamayı geri açmayı tercih ediyorum.
4. Neyi kapatmayacağınıza karar verin. Bildirim beklediğiniz uygulamalar açık kalmalı: Alarmlar ve Saat, Posta ve Takvim, Microsoft To Do, WhatsApp, Telegram, Slack, Teams gibi mesajlaşma araçları. Bunları kapatırsanız uygulama penceresini açmadan bildirim gelmez. Hava Durumu, Haberler, Xbox Game Bar, Ofis widget'ları, Groove, Filmler ve TV, Feedback Hub gibi kalemleri gönül rahatlığıyla "Asla" yapabilirsiniz.
5. Widget ve arama panelini de gözden geçirin. Windows 11'de görev çubuğuna sağ tıklayıp Görev çubuğu ayarlarından Widget'ları kapatmak, sürekli veri çeken bir bileşeni devre dışı bırakıyor. Aynı şekilde arama kutusundaki "arama vurguları" seçeneğini kapatmak da küçük bir kazanç.
6. Güç profiliyle destekleyin. Dizüstü bilgisayarlarda Ayarlar > Sistem > Güç ve pil altındaki pil tasarrufu, eşiğin altına inildiğinde arka plan etkinliğini otomatik kısıtlıyor. Eşiği %20'den %40'a çekmek benim için işe yaradı.
7. Şirket veya çok kullanıcılı makinede grup ilkesi kullanın. Pro sürümlerde gpedit.msc içinde Bilgisayar Yapılandırması > Yönetim Şablonları > Windows Bileşenleri > Uygulama Gizliliği yolunda "Windows uygulamalarının arka planda çalışmasına izin ver" ilkesini Zorla Reddet olarak ayarlayabilirsiniz. Ev bilgisayarında buna gerek yok; ayarlar penceresi yeterli.
8. Yeniden başlatıp tekrar ölçün. Değişikliklerin bir kısmı oturum yenilenene kadar tam olarak yansımıyor. Yeniden başlatma sonrası masaüstünde 1-2 dakika beklemeden ölçüm almayın; Windows açılışta arkada indeksleme ve güncelleme kontrolü yapar.

Sık yapılan hatalar

• Hizmetleri gelişigüzel kapatmak. "Arka planı temizliyorum" diyerek services.msc içinde ne olduğunu bilmediğiniz hizmetleri devre dışı bırakmak, ses aygıtından güncellemeye kadar birçok şeyi bozuyor. Ben yalnızca üretici yardımcı hizmetlerine (yazıcı, oyun overlay'i) dokunuyorum.
• Antivirüs ve yedekleme araçlarını hedef almak. Bunlar zaten ayarlar listesinde çıkmaz; çıksa da kapatılmamalı. Güvenlik ile performans arasında bu takası yapmaya değmez.
• Bildirim beklenen uygulamayı kapatıp sonra şaşırmak. "Postalar gelmiyor" şikayetlerinin büyük kısmı bu ayardan çıkıyor. Kapattığınız uygulamaların kısa bir listesini tutun.
• Tek çözümün bu olduğunu sanmak. Arka plan uygulamaları genelde 200-600 MB civarı bir yük oluşturur. Tarayıcı sekmeleri, sanal bellek yapılandırması ve başlangıç programları çoğu zaman daha büyük pay sahibi. RAM kullanımını azaltma tekniklerine dair içerikle birlikte ilerlemek daha bütünlüklü bir sonuç veriyor.
• Kayıt defterinde "hızlandırıcı" kurcalamalar. İnternette dolaşan hazır .reg dosyaları çoğu zaman ya işlevsiz ya da zararlı. Ayarlar arayüzü aynı işi güvenle yapıyor.
• Üçüncü parti "optimizer" yazılımlarına güvenmek. Bu araçlar kapattıklarını Wind